គិតលេងៗ ក្រែងអាចបង្កាត់ភ្លើង ដុតកម្ទេចវប្បធម៌នៃការជិះជាន់គ្នា


មានមនុស្សម្នាក់ បានប្រាប់ខ្ញុំថា បើអ្នកណាអាចទ្រាំនឹងសម្តីខ្ញុំបាន គឺជាមនុស្សដ៏មានអំណត់បំផុតហើយ។ ខ្ញុំគិតមើលឡើងវិញ, យល់ឃើញថា ពេលខ្លះ ពាក្យសម្តីរបស់ខ្ញុំ ពិតជាមុតខ្លាំងមែន។ អីចឹងតើបានជាសំបូរអ្នកជ្រិញនឹងខ្ញុំណាស់។ ប៉ុន្តែតាមពិតទៅ ខ្ញុំឥតដែលប៉ងប្រាថ្នារករឿងអ្នកណាសោះ។ ភាគច្រើន, គេច្រើនតែអញ្ជើញខ្លួនគេ មកឲ្យខ្ញុំទាត់ដោយពាក្យសម្តី។

ជាក់ស្តែង, ថ្ងៃមុន ពួកយើងបានជួបអុំប្រុសម្នាក់ នៅពេលកំពុងញ៉ាំអាហារ នៅក្នុងភោជនីយដ្ឋានមួយ។ គាត់បានដើរពីតុមួយផ្សេងទៀត មកអង្គុយរួមតុជាមួយពួកយើង ដោយគ្មានការអញ្ជើញ។ ដំបូងឡើយ, គាត់និយាយលេងនឹងពួកយើង ញុំតាមរបៀបធម្មតា បន្ទាប់មកចាប់ផ្តើមដេញដោលពីរឿងផ្ទាល់ខ្លួន តាំងពីអាយុ, ការងារ, ប្រាក់ចំណូល, ហើយទីបំផុត គាត់សួរថា មានប្រពន្ធហើយឬនៅ?

មិត្តភក្តិរបស់ខ្ញុំ ចេះតែលួចសម្លឹងមុខខ្ញុំ ហាក់ដូចជាចង់ប្រាប់ថា “Be cool, Bro!”។ គេធ្វើយ៉ាងនេះ ព្រោះគេយល់ចិត្តខ្ញុំច្បាស់ថា ខ្ញុំមិនចូលចិត្តការរំខាន ជាពិសេសការដេញដោល ជីកឫសជីកគល់ អំពីជីវិតផ្ទាល់ខ្លួន។ ខ្ញុំដឹងពីគោលបំណងរបស់មិត្តខ្ញុំ, ខ្ញុំក៏ឆ្លើយប្រាប់គាត់តាមសម្រួលថា ខ្ញុំអត់ទាន់បានរៀបការម្តងណានៅឡើយទេ។ ស្រាប់តែនៅពេលនោះ គាត់លាន់មាត់ថា “ស្លាប់អញហើយ! អាយុសែជាងទៅហើយ នៅរកប្រពន្ធមិនទាន់បាន។ អន់ម៉េះ?!” (នេះជាពាក្យគ្រប់ម៉ាត់របស់គាត់)។

ពេលឮដូច្នេះ ខ្ញុំក៏ដាក់ស្លាបព្រានិងសមទៅលើតុ, ទាញក្រដាសមកជូតមាត់, លើកកែវទឹកមកផឹកមួយក្អឹក ហើយឆ្លើយទៅកាន់គាត់វិញ មួយៗតាមសម្រួលថា៖ “អុំឯងមិនដែលស្គាល់ខ្ញុំសោះ, ហេតុអីអុំឯង ហ៊ានវាយតម្លៃខ្ញុំយ៉ាងហ្នឹង? មនុស្សម្នាក់មិនការប្រពន្ធ មិនមែនមានន័យថា គេអត់ស្នេហាឯណា!”។

គាត់ដាក់ពែងតែចុះ សម្លឹងមើលមកខ្ញុំ ហើយនិយាយទាំងខឹងថា “អញគ្រាន់តែនិយាយលេងផងមិនបាន? មិនបាច់មកប្រដៅអញទេ! អញចំណាស់នេះ មិនត្រូវការអាណាប្រដៅទេ!”។

ខ្ញុំនិងមិត្តភក្តិរបស់ខ្ញុំ សម្លឹងមុខគ្នាដោយការហួសចិត្ត ហើយក៏អោនមុខចុះញ៉ាំបាយបន្តទៀត។
អុំប្រុសម្នាក់នោះ បានដើរចេញពីតុខ្ញុំ ទៅរួមតុមួយផ្សេងទៀត ដែលមានគ្នីគ្នាចាស់ៗដូចគាត់ដែរ។ ខ្ញុំលួចដៀងកន្ទុយភ្នែកមើលទៅតុនោះ ឃើញអុំម្នាក់នោះ កំពុងនិយាយជាមួយចាស់ៗឯទៀត ហើយចង្អុលមកតុខ្ញុំ។

នៅពេលចាកចេញពីភោជនីយដ្ឋាន ពួកម៉ាករបស់ខ្ញុំ បាននិយាយមួយៗ (ត្រាប់តាមរបៀបខ្ញុំនិយាយ)ប្រាប់ខ្ញុំថា “សម្បត្តិឯង, ពេលនិយាយស្តី ទោះខំបន្ទន់សំលេងយ៉ាងណា ក៏មិនអាចលាក់ទឹកមុខបាន។ មុខសម្បត្តិឯង… បើគេមិនខ្លាចទេ គឺគេស្អប់… ព្រោះមុខហ្នឹងមានអំណាច ហើយពាក្យសម្តីនិយាយមួយៗ ច្បាស់ៗ ចំៗ ធ្វើឲ្យមនុស្សខ្លះទ្រាំមិនបាន។ បើអ្នកណាអាចទ្រាំនឹងសម្តីសម្បត្តិឯងបាន គឺជាមនុស្សដែលមានចិត្តអំណត់បំផុត”។

ខ្ញុំភ្ញាក់ព្រើតពេលឮសម្តីនេះ។ ខ្ញុំគិតមើលទៅ ឃើញថាអីចឹងមែន, ប៉ុន្តែខ្ញុំសម្គាល់ឃើញថា ពួកម៉ាករបស់ខ្ញុំម្នាក់នេះ តែងតែគាំទ្រខ្ញុំរហូតមក… បានសេចក្តីថា បើនៅមានមនុស្ស អាចអត់ធ្មត់នឹងខ្ញុំបាននៅឡើយទេ, ខ្ញុំមិនទាន់ដល់ថ្នាក់យ៉ាប់បំផុតនោះឡើយ។ ពួកម៉ាកខ្ញុំម្នាក់នេះ គឺជាមនុស្ស មានអំណត់បំផុត នៅក្នុងលោក។

នៅក្នុងជីវិតមនុស្ស(ខ្មែរ) គឺសំបូរណាស់នូវមនុស្សដូចអុំម្នាក់នោះ។ ស្ថិតនៅក្នុងកាលៈទេសៈខាងលើេនេះ, ខ្ញុំមានជម្រើសក្នុងការឆ្លើយតប។ ខ្ញុំអាចនិយាយដូចដែលអ្វីដែលខ្ញុំបាននិយាយ ឬខ្ញុំអាចឆ្លើយតប ជាមួយនឹងការមិននិយាយស្តី តបទៅនឹងការវាយតម្លៃរបស់គាត់ ដោយអង្គុយនៅស្ងៀម ឲ្យគាត់រិះគន់វាយតម្លៃតាមចិត្ត។

រឿងនេះជារឿងផ្ទាល់ខ្លួនតូចមួយប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែវាឆ្លុះបញ្ចាំងនូវរឿងជាច្រើន នៅក្នុងវប្បធម៌របស់ខ្មែរយើង។ គឺវាឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីឥរិយាបថរបស់អ្នកធំ (ក្នុងករណីនេះ គឺមនុស្សចាស់ជាង) ដែលតែងតែធ្វើទង្វើ បំពានលើអ្នកតូចតាច ដោយគ្មានការក្រែងចិត្ត។ ទម្លាប់នៃការខ្លាចអ្នកធំ (ឬមនុស្សចាស់) បានក្លាយទៅជារឿង”សាមញ្ញ” តគ្នាពីមួយជំនាន់ ទៅមួយជំនាន់ ដោយមិនហ៊ានតវ៉ា ហាស្តីអ្វីទាំងអស់។ អីចឹងហើយ បានជាជនជាតិខ្មែរយើង ត្រូវបានអ្នកធំសង្កត់កជាប់ គ្រប់ជំនាន់… ហើយការជិះជាន់ មិនគោរពមនុស្សដូចគ្នា គឺមានចាប់ផ្តើមចេញពីគ្រួសារនីមួយៗ៖ ទោះខុសឬត្រូវ កូនត្រូវតែគោរព”កោតខ្លាច”ឳពុកម្តាយ, ប្រពន្ធត្រូវតែខ្លាចប្តី, ប្អូនត្រូវខ្លាចបង… ហើយរាលដាល បាចសាយភាយ ធ្លាយដល់សហគមន៍ រួចដល់កម្រិតនៃជាតិទាំងមូល។ អ្នកតូចខ្លបខ្លាចអ្នកធំ, អ្នកក្រខ្លបខ្លាចអ្នកមាន, អ្នកមានតិច ត្រូវខ្លាចអ្នកមានច្រើន, អ្នកធំតូច ខ្លាចអ្នកធំធំ។ ពោលឲ្យខ្លី គឺយើងជិះជាន់តៗគ្នា ចាប់តាំងពីក្នុងផ្ទះឡើងទៅ។

ការគ្របសង្កត់គ្នានេះ គឺមិនខុសគ្នានឹងការដាំកូនឈើមួយដើម នៅក្នុងដបកែវ ហើយបិទឆ្នុកពីលើនោះទេ។ តើធ្វើដូចម្តេច នឹងអាចលូតលាស់ទៅកើត។ សូម្បីតែរុក្ខជាតិ នៅត្រូវការសេរីភាព ដើម្បីលូតលាស់, ចុះទម្រាំតែមនុស្សដែលមានវិញ្ញាណ???

ខ្មែរយើងអាចលូតលាស់ទៅមុខ, ខ្ញុំគិតថា, រឿងដំបូងបំផុត គឺត្រូវបំបាត់់ការបែងចែកឋានៈនេះ (តាមការសិក្សាអប់រំ, មិនមែនតាមរបៀបខ្មែរក្រហមទេ)។ ដើម្បីកែប្រែវប្បធម៌នេះ, អ្វីៗគឺចាប់ផ្តើមចេញពីខ្លួនឯង។ គឺត្រូវផ្លាស់ប្តូរកញ្ចក់ថ្មី សម្រាប់សម្លឹងមើលជីវិត តាមរបៀបថ្មី, ហើយកុំរង់ចាំអ្នកដឹកនាំ ឬរង់ចាំអំណាចរដ្ឋាភិបាល មកធ្វើការកែប្រែឲ្យនោះ! (ដាំចេកឲ្យបានច្រើនដើមទៅ!)។ ការគ្រប់គ្រងលើអ្នកដទៃ គឺជាអំណាចដែលមនុស្សគ្រប់គ្នា តែងតែប្រាថ្នាចង់បាន… បើយើងបណ្តោយតាមគេ, គេនឹងរកមធ្យោបាយគ្រប់យ៉ាង ដើម្បីគ្រប់គ្រងយើ់ងតែរហូតហ្នឹង!!!

ការគោរពមនុស្ស គឺត្រូវតែគោរព, ប៉ុន្តែមិនមែនគោរពដោយសារតែគេចាស់ជាង, មានទ្រព្យច្រើន, ឬមានអំណាចធំជាងខ្លួននោះទេ។ យើងគោរពគ្នា គឺក្នុងនាមជាមនុស្សដូចគ្នា, ជាជនជាតិខ្មែរដូចគ្នា… ហើយសំខាន់បំផុត គឺការផ្តល់ការគោរព និងទទួលការគោរពពីគ្នាទៅវិញទៅមក ដោយព្រោះតែយើងម្នាក់ៗ ជាមនុស្សគួរឲ្យគោរព។ ចូរចាំថា កាលណាយើងធ្វើជាគំរូល្អដល់កូនចៅ យើងមិនត្រូវការដាក់វិន័យច្រើន ដើម្បីឲ្យគេគោរពតាមឡើយ។ អ្វីដែលយើងធ្វើ កូនចៅយើងច្រើនតែធ្វើតាម។ យើងអាចបញ្ឈប់កង់វិល នៃវប្បធម៌ជិះជាន់គ្នានេះ ចាប់ពីជំនាន់យើងនេះទៅ!!!

រឿងអុំនោះមិនសំខាន់ទេ។ គឺខ្ញុំគ្រាន់លើកមកនិយាយ ដើម្បីភ្ជាប់ទៅផ្នែកខាងក្រោមនៃអត្ថបទ ដែលនិយាយអំពីការសង្កត់សង្កិនគ្នានៅក្នុងវប្បធម៌ខ្មែរ។

សូមស្វាគមន៍ការបញ្ចេញមតិទាំងអស់ ប៉ុន្តែសូមមេត្តា កុំដកពាក្យគន្លឹះចេញពីបរិបទ មកបំបែកជាប្រធានបទផ្សេង។ សូមអរគុណ

ឆ្លើយ​តប

Fill in your details below or click an icon to log in:

ឡូហ្កូ WordPress.com

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី WordPress.com របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

រូប Twitter

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Twitter របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

រូបថត Facebook

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Facebook របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

Google+ photo

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Google+ របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

កំពុង​ភ្ជាប់​ទៅ​កាន់ %s